GLOSSARY
Terms we actually use.
61 short definitions. Click a letter, then a term.
A
- ABC A cost analysis method that assigns expenses not to departments or products, but to the specific activities that generate those costs. Instead of asking "how much does the logistics department cost," ABC asks "how much does it cost to send one order from receipt to delivery."
- Airflow An open-source platform for orchestrating data workflows. Airflow lets you define pipelines as Python code, then automatically run them on schedules with status monitoring, retry logic and a dashboard showing which step failed.
- API A set of rules through which one application can request data from another or ask it to perform an action. When an online shop displays a live exchange rate, its backend called the bank's API, received the rate and displayed it on the page.
- Operational Audit A systematic review of a company's operational processes with the goal of identifying inefficiencies, bottlenecks and optimisation opportunities. A classic audit relies primarily on interviews and document analysis; a modern audit supplements these with Process Mining on system data.
- PIA Audit QA10's proprietary methodology combining Process Mining, Activity-Based Costing and in-depth interviews into a single coherent diagnostic process. The PIA Audit answers three questions: where are the hidden costs in the company's processes, how much exactly do they amount to, and which automation option delivers the highest return on investment.
B
- BPA A broad concept covering the automation of repetitive business processes by any technical means — from Power Automate workflows through RPA to dedicated applications. BPA differs from RPA in scope: RPA is one of the tools within BPA, but not the only one.
- Business Case A document justifying an investment, showing costs, benefits, a risk map and return on investment calculations. A good business case is not hype — it is a conservative summary of options with calculations of which has the highest net present value (NPV).
C
D
- Data Lake A storage system holding all company data in its original format — logs, files, tables, documents, video — without prior processing. A Data Lake contrasts with a Data Warehouse, which stores filtered, report-ready data.
- Data Pipeline A sequence of automated steps that fetch data from sources (systems, APIs, files), process it (filtering, joining, transformation) and load it into a target system (data warehouse, report, model). A well-built data pipeline runs without human oversight and self-reports errors.
- Data Warehouse A centralised database optimised for analytics and reporting. It combines data from multiple source systems, normalises it to a single schema and makes it available to BI tools. Cloud solutions: Snowflake, BigQuery, Amazon Redshift, Databricks SQL.
- dbt An open-source tool for writing data transformations as SQL models with tests, documentation and a dependency graph. dbt doesn't load data (that's Airflow or Fivetran's job) — dbt transforms data already loaded into the Data Warehouse.
- DEAN The digital student affairs assistant within the MenToR platform. It guides a case from submission (application, request, certificate) through data collection and decision recommendation based on regulations and the student's history, all the way to status communication. The student services officer approves the resolution — the decision remains with a human.
- DevOps An approach to software development in which the team responsible for writing code is also responsible for maintaining it in production. DevOps aims to minimise the time between writing a feature and it running in production, while maintaining system stability.
- Dig.IT An Industrial Development Agency programme financing digital transformation for Polish manufacturing SMEs. Budget: 140M PLN. Grants of 150–850K PLN, 50% co-financing, reimbursed after settlement. Next call: June 2026.
- Digital Debt The accumulating cost of maintaining outdated systems, unrefactored code and temporary workarounds that were never removed. Digital debt means every scaling attempt is more expensive and slower than at a company with modern infrastructure, and the risk of errors grows proportionally with the age of the systems.
E
- ELT A newer data flow paradigm: data is first loaded raw into the Data Warehouse, then transformed in place. ELT reverses the sequence of classic ETL — it leverages the compute power of cloud warehouses (Snowflake, BigQuery) for transformation instead of processing in an intermediate layer.
- ERP Integrated software covering accounting, warehouse, HR and production and sales modules in a single platform. Most popular: SAP, Microsoft Dynamics 365 Business Central, Comarch ERP XL, Odoo, Oracle NetSuite.
- ETL The classic data flow paradigm: extraction from a source, transformation in an intermediate layer, loading into the target system. ETL dominated the on-premise Data Warehouse era, when transforming before loading was the fastest way to avoid placing load on the target system.
- Event-driven architecture A pattern in which systems communicate by publishing and consuming events rather than calling each other directly. When something important happens in one system (an order is placed, a payment is received), it publishes an event — other systems that are interested subscribe to it and react independently.
F
- FENG The Polish operational programme financing R&D activities, innovation, digitalisation and green transformation in companies. FENG is the successor to POIR from the previous EU funding period. It has approximately €7.9 billion available for Polish enterprises.
- FERS The Polish operational programme financing human capital development, education, the labour market, social cohesion and accessibility. Under FERS there are actions that in certain cases allow zero beneficiary own contribution — for projects implemented under public procurement.
- Financing QA10's proprietary methodology systematising the process of obtaining external financing for companies. Financing covers three phases: ecosystem scanning (EU, national, regional, sector-specific), matching (selecting the optimal path) and execution (application, evaluation, negotiation, management).
- FORUM Unified delivery of in-person and remote sessions in a single stream within the MenToR platform. Participants in both modes see the same materials, ask questions live and take part in polls regardless of location. Recording and materials are available after the session within the same environment. Attendance and engagement are visible in a single view.
G
H
I
- Integration Platform as a Service (iPaaS) Chmurowa platforma do łączenia systemów firmowych bez konieczności pisania kodu integracyjnego od zera. Najpopularniejsze: MuleSoft, Zapier, Make (Integromat), Workato, Celigo. iPaaS jest szybszą alternatywą dla budowania dedykowanego middleware.
- Internal Rate of Return (IRR) Stopa dyskontowa, przy której wartość bieżąca netto (NPV) inwestycji równa się zero. IRR pokazuje rzeczywistą „procentową" stopę zwrotu z projektu w czasie. Dla CFO to kluczowy wskaźnik porównawczy — jeśli IRR jest wyższe niż koszt kapitału firmy, projekt tworzy wartość.
K
- Kaizen Podejście do zarządzania, w którym każdy pracownik codziennie szuka drobnych usprawnień w swojej pracy. Kaizen kontrastuje z podejściem „wielkich reorganizacji" — zamiast jednego dużego projektu zmiany preferuje setki małych, codziennych poprawek.
- Kanban Metoda oparta na wizualizacji zadań (karty na tablicy) i ograniczeniu liczby zadań w toku (Work In Progress limit). Kanban pochodzi z Toyota Production System, ale dzisiaj jest używany głównie w zespołach IT, marketingu i kreatywnych.
- Key Performance Indicators (KPI) Mierzalne wskaźniki pokazujące, czy firma albo zespół realizuje strategiczne cele. Dobre KPI są konkretne i mierzalne, a przede wszystkim zależne od działań zespołu. Złe KPI to takie, które wyglądają dobrze na prezentacji, ale nie zmieniają decyzji operacyjnych.
- Technology Credit Kredyt komercyjny BGK z premią technologiczną do 70%. Dla MŚP inwestujących w nowe technologie z udokumentowanym ROI. Premia jest umorzeniem części kapitału po wdrożeniu (kontynuacja z perspektywy POIR 2014–2020).
L
- Lean Manufacturing Filozofia produkcyjna ukierunkowana na eliminację marnotrawstwa (po japońsku **muda**). Lean ma pochodzenie w Toyota Production System i opiera się na zasadach: ciągłe udoskonalanie (Kaizen), just-in-time, redukcja zapasów, eliminacja 8 typów marnotrawstwa.
- LSO:ATOM Methodology Wewnętrzny framework operacyjny QA10. LSO = Logiczny System Operacyjny. ATOM = najmniejsza jednostka dyscypliny operacyjnej, która zachowuje powtarzalność. Dziesięć atomów składa się na dekalog biznesu — zasady, których QA10 przestrzega najpierw u siebie, zanim przeniesie je do projektu klienta.
- Lumen (Laravel) Asystent dydaktyczny w platformie MenToR. Wspiera wykładowcę w przygotowaniu konspektów, materiałów i zadań na podstawie sylabusa, generuje warianty pytań sprawdzających i pomaga w sprawdzaniu prac oraz tworzeniu informacji zwrotnej. Studentowi udostępnia asystenta odpowiadającego na pytania w oparciu o materiały kursu, z jasnym oznaczeniem treści wspieranych przez AI.
M
- Manufacturing Execution System (MES) System operacyjny fabryki mający widok na aktualny stan produkcji w czasie rzeczywistym — które maszyny pracują, które zlecenia są realizowane, ile czasu zajmuje jedna sztuka. MES jest warstwą między ERP (planowanie) a maszynami produkcyjnymi (wykonanie).
- MenToR Modułowa platforma AI dla uczelni rozwijana przez QA10. Łączy trzy obszary, które w typowej uczelni działają na rozłącznych systemach: obsługę spraw studenckich (moduł DEAN), wsparcie wykładowcy w dydaktyce (LUMEN) oraz prowadzenie zajęć hybrydowych (FORUM). Jedno bezpieczne logowanie, dane przetwarzane wyłącznie w Unii Europejskiej.
- Middleware Oprogramowanie łączące różne systemy informatyczne, żeby mogły wymieniać dane i komunikować się bez bezpośredniego połączenia. Middleware jest centralną kategorią w architekturze enterprise — pozwala na ewolucyjną modernizację systemów bez rewolucji całej infrastruktury jednocześnie.
- MLOps Praktyki i narzędzia do wdrażania, monitorowania i aktualizowania modeli uczenia maszynowego w produkcji. MLOps to rozszerzenie DevOps o specyfikę modeli ML: wersjonowanie datasetów, retrening, monitoring dryfu modelu, rollback na poprzednią wersję modelu.
- State Machine Model obliczeniowy, w którym każdy proces biznesowy przechodzi przez skończoną, ściśle zdefiniowaną liczbę stanów. W dowolnym momencie proces jest w jednym konkretnym stanie, a przejścia między stanami są regulowane zdefiniowanymi wyzwalaczami. Taka dyscyplina eliminuje błędy logiczne.
N
- Net Present Value (NPV) Suma wszystkich przyszłych przepływów pieniężnych projektu zdyskontowanych na dzisiaj przy użyciu zdefiniowanej stopy dyskontowej. NPV pokazuje, ile realnie wart jest projekt dla firmy dzisiaj, gdy uwzględnimy fakt, że 100 PLN za rok jest warte mniej niż 100 PLN dzisiaj.
- NIS-2 Directive Dyrektywa UE 2022/2555 rozszerzająca obowiązki cyber dla podmiotów krytycznych i ważnych. W PL implementacja: ustawa o KSC. MŚP w sektorach energetyki, finansów, zdrowia, transportu, IT services podlegają obowiązkom raportowania incydentów (24h) i audytów.
O
- Observability Trzy filary observability to metryki (czy system działa), logi (co się działo) i traces (jak długo trwał konkretny request przez wszystkie komponenty). Observability różni się od klasycznego monitoringu tym, że pozwala odpowiedzieć na pytania, których nie zdefiniowano z góry.
- Overall Equipment Effectiveness (OEE) Wskaźnik mierzący wykorzystanie maszyn produkcyjnych. OEE to iloczyn trzech składowych: dostępność (czy maszyna działa), wydajność (czy działa w zakładanym tempie), jakość (czy produkuje dobre sztuki). Wynik w procentach — światowy benchmark to 85% dla najlepszych fabryk, 60% dla typowych.
P
- Payback Period Liczba miesięcy lub lat, po których skumulowane oszczędności z inwestycji zrównują się z początkowym nakładem. Payback to najprostszy wskaźnik opłacalności, ale ma ograniczenia: nie uwzględnia wartości pieniądza w czasie ani korzyści po okresie zwrotu.
- POIR (Intelligent Development Programme) Poprzednik programu FENG z perspektywy finansowej 2014–2020. POIR finansował projekty B+R, komercjalizację technologii i rozwój firm rozwijających własne rozwiązania. Z budżetem 8,6 mld EUR sfinansował tysiące polskich projektów.
- Power Automate Narzędzie Microsoft 365 pozwalające budować automatyzacje procesów biznesowych bez pisania kodu (albo z minimalnym kodem). Power Automate łączy systemy Microsoft (SharePoint, Teams, Outlook, Dynamics) z setkami zewnętrznych platform przez natywne konektory.
- Process Mining Metoda odkrywania rzeczywistych przepływów procesów biznesowych z logów systemowych (ERP, CRM, BPM). Process Mining pozwala zobaczyć, jak proces faktycznie działa, nie jak jest opisany w dokumentacji. Narzędzia: Celonis, Disco, ProM.
R
- REST API Najpopularniejszy styl projektowania API opartego o HTTP. REST używa standardowych metod HTTP (GET, POST, PUT, DELETE) do operacji na zasobach identyfikowanych przez URL-e. Większość współczesnych API (Stripe, GitHub, Twitter, Salesforce) to REST API.
- Return on Investment (ROI) Wskaźnik mierzący zysk z inwestycji względem jej kosztu, wyrażony procentowo. Klasyczna formuła: (zysk netto / koszt inwestycji) × 100%. ROI jest najszerzej używanym wskaźnikiem w business case'ach, ale może być mylący — nie uwzględnia czasu ani ryzyka.
- Robotic Process Automation (RPA) Technologia pozwalająca botom software'owym wykonywać powtarzalne czynności w systemach IT — kopiowanie danych, wypełnianie formularzy, generowanie raportów. RPA działa na poziomie interfejsu użytkownika, dzięki czemu można zautomatyzować procesy w systemach, które nie mają dobrego API.
S
- Scrum Metoda pracy zespołowej oparta o krótkie iteracje (sprinty) z jasnymi celami, codzienne synchronizacje (daily standups) i retrospekcje po każdym sprincie. Scrum wywodzi się z metodyk Agile i dominuje dzisiaj w zespołach developerskich.
- Service Level Agreement (SLA) Kontraktowe zobowiązanie dostawcy usługi wobec klienta dotyczące mierzonych parametrów — zwykle dostępności (uptime), czasu odpowiedzi, czasu rozwiązania incydentu. SLA jest prawnie wiążące, naruszenie zwykle skutkuje karami umownymi lub rabatami.
- Service Level Objective (SLO) Wewnętrzny cel poziomu usługi definiujący, jak dobrze powinna działać. SLO różni się od SLA tym, że nie jest kontraktowym zobowiązaniem — jest inżynierskim celem operacyjnym. Typowo SLO są bardziej restrykcyjne niż SLA (żeby dać zespołowi margines bezpieczeństwa).
- Six Sigma Zestaw technik statystycznych do eliminacji defektów i zmienności w procesach biznesowych. Six Sigma opiera się na metodologii DMAIC (Define, Measure, Analyze, Improve, Control) i certyfikacji (Yellow Belt, Green Belt, Black Belt). Standard branżowy: 3,4 defekty na milion okazji.
T
- Digital Transformation Proces fundamentalnej zmiany sposobu działania firmy, w której technologie cyfrowe są narzędziem, a nie celem. Transformacja cyfrowa obejmuje zmiany kulturowe, procesowe i technologiczne — wdrożenie samego nowego systemu ERP to nie transformacja, tylko migracja.
- Technology Readiness Level 9 (TRL 9) Dziewiąty, najwyższy stopień w 9-poziomowej skali gotowości technologicznej (opracowanej pierwotnie przez NASA, obecnie standard w programach finansowania UE). Oznacza rozwiązanie w pełni dojrzałe i sprawdzone w realnych warunkach operacyjnych u wielu klientów, a nie w laboratorium ani u jednego pilota.
- Total Cost of Ownership (TCO) Suma wszystkich kosztów w całym okresie życia systemu — nie tylko zakupu (CAPEX), ale też utrzymania (OPEX), migracji i szkoleń, wsparcia technicznego oraz ostatecznej migracji na następne rozwiązanie. TCO jest bardziej uczciwym miernikiem niż sama cena zakupu.